Kom maar weer op met die autoloze zondag
Twee columns. Ik haal herinneringen op aan de keren dat ik gewoon mocht doortuffen op de dagen zonder gemotoriseerd verkeer en heb moeite om alle verhalen over de bevrijdingsactie in Iran te geloven.
Telegraaf 4 april
Van mij mag-ie, die autoloze zondag. Op één voorwaarde: dat ik net als dik 52 jaar geleden een ontheffing krijg. Man, wat voelde ik mij oppermachtig destijds, vrijwel in mijn eentje op ‘s heren wegen. Zelfs het beschamende feit dat ik in een Citroën Dyane reed, de übertruttige variant van een Eend, deed daar geen afbreuk aan.
Waarom kom ik hiermee? Omdat de Kamerleden André Flach en Pieter Grinwis onlangs een motie indienden waarmee voor de herinvoering van de autovrije zondag werd gepleit. Als argument droegen zij aan dat er dankzij de Iran-kwestie brandstofschaarste dreigt. Ik voel mij geroepen hieraan toe te voegen dat de heren respectievelijk de SGP en de ChristenUnie vertegenwoordigen, partijen die ervan uitgaan dat God de wereld in zes dagen schiep en op de zevende dag rustte.
Als je het mij vraagt is daar het wetenschappelijke bewijs nog steeds niet voor geleverd, maar ach, er bestaat al genoeg onmin tussen gelovigen en infidels. Daarom citeer ik hier toch maar het vierde gebod: „Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt.” Flach en Grinwis houden zich daar vol overgave aan. Zij menen dat de zondag uitsluitend in het teken van kerkgang, gebed en gezin dient te staan en dat de mens zijn Schepper eert door dat te respecteren.
Of speelt dat soms géén rol bij jullie motie, André en Pieter?
Laat ik er dan ook maar op wijzen dat het negende gebod het afleggen van een valse getuigenis verbiedt.
Ik hoor nog die woorden van een andere politicus, eveneens van orthodox-christelijke komaf, maar later een rooie met grote betekenis voor onze samenleving. Zijn naam was Joop den Uyl en op 1 december 1973 somberde hij als premier bij zijn aankondiging van de autoloze zondag van toen – er was sprake van een Arabische olieboycot – dat wij ons voor altijd moesten instellen op een soberder leven. De tijd van onbegrensde economische groei was voorbij, zei hij in een toespraak tot zijn volk.
Achteraf bleek ome Joop er dus behoorlijk naast te zitten, maar goed, het resultaat was dat wij Nederlanders onze heilige koeien tien zondagen achter elkaar op stal moesten houden, uitgezonderd degenen wier functioneren zonder auto de maatschappij te veel schade zou berokkenen. Zo kregen zorgmedewerkers, dienders en ook journalisten ontheffing.
Een der gevolgen was dat ik, als beginnend sportjournalist, op weg naar de lokale derby Alcmaria Victrix - Alkmaarsche Boys, waarvan een ooggetuigenverslag in het Noordhollands Dagblad blijkbaar aan niet de lezer mocht worden onthouden, met opzet routes langs politiebureaus koos. Geweldig om dan te worden aangehouden.
De voorsprong die het mij ook gaf op het liefdespad!
Ze heette Ria en ze vroeg zich hardop in de disco af hoe ze naar huis moest. „Ik breng je wel even met de auto”, zei ik achteloos, waarna wij gezamenlijk, de ongemotoriseerde concurrentie in verbijstering achterlatend, de alleenheerschappij op de verder totaal verlaten N242 richting haar woonplaats ’t Veld opeisten. Fietsers en wandelaars staarden ons met een mengeling van ongeloof en jaloezie na.
En dat in een Citroën Dyane.
Het werd niks natuurlijk.
Maar het betekende alles.
Telegraaf 7 april
Zijn de verhalen over die bevrijdingsactie misschien een beetje opgepimpt?
De verhalen over de spectaculaire bevrijdingsactie van die Amerikaanse luchtmachtkolonel in Iran van de afgelopen dagen, confronteerden de Robbie van nu meedogenloos met de Robbie van 1968.
C’est moi, deze Robbie, in beide gevallen. Laat ik dat er voor alle zekerheid toch maar aan toevoegen. Toen was-ie jong, nu is-ie oud en er is nóg een groot verschil: hij is er in die 58 jaar minder goedgelovig op geworden.
Toen, in 1968, keek ik als een puber voor wie Amerikanen helemaal niets fout konden doen - de indoctrinatie vond thuis plaats: „Als zij ons niet hadden bevrijd, sprak jij nu Duits” - in de bioscoop naar The Green Berets, met John Wayne als Colonel Mike Kirby in de hoofdrol.
De film speelde zich af in Vietnam, waar Amerika naar mijn overtuiging van destijds andermaal een veelgeplaagd volk trachtte te bevrijden. Uiteraard herinner ik mij vooral de scene waarin het bloedmooie Zuid-Vietnamese fotomodel Lin, door Colonel Kirby ingehuurd, de Noord-Vietnamese generaal Phan Son Ti in diens woning verleidt: een klassieke honey trap die erin resulteert dat het Kirby en zijn special forces - de Green Berets dus - lukt om de generaal te drogeren en in een grote rieten mand te ontvoeren.
Wat ik mij ook herinner: de slotscene waarbij John Wayne bij zonsondergang op het strand een jong Vietnamese weeskind liefdevol loopt te troosten en aan te moedigen. Dat was op zich al bijzonder, maar wat geschiedde er intussen op de achtergrond van dat shot? De zon ging onder in het oosten, een geografische onmogelijkheid in Vietnam. Zoals de hele teneur van de film, hoewel dat pas later tot mij doordrong, niet strookte met de werkelijkheid, Dat de Amerikanen niet alleen maar de good guys waren, bedoel ik, en de Vietcong niet alleen maar de bad guys. Dat ik, met andere woorden, naar een propagandafilm had zitten kijken.
Het is niet de enige reden waarom ik de verhalen over de bevrijding, 58 jaar later, hoe verbluffend het resultaat ervan ook was, van de Amerikaanse wapenspecialist wiens F-15 door een Iraanse luchtdoelraket was getroffen, niet onvoorwaardelijk tot mij neem. Er zijn immers ook de sociale media, tegenwoordig, waarmee er van alle politieke kanten, ook de Amerikaanse, hevig op los wordt geïndoctrineerd, en daar is de laatste tijd in volle vaart AI bijgekomen.
Eng?
Ja, vind ik ook.
Dat de luchtmachtofficier bevrijd is (nadat zijn vliegtuig door Iraans luchtafweergeschut was geraakt ontsnapte hij met gebruikmaking van zijn schietstoel aan de dood en lukte het hem daarna met veel pijn en moeite om een schuilplaats op te zoeken), staat natuurlijk buiten kijf. De uitschakeling van Osama Bin Laden bewees al dat de Navy Seals die ervoor werden ingeschakeld mannetjesputters zijn.
Maar zijn de verhalen niet enigszins opgepimpt? Hebben zijn redders de twee transportvliegtuigen die volgens de officiële lezing in de modder strandden inderdaad zelf vernietigd? En deden zij dat ook met die twee helikopters?
Ze zeggen het.
In 1968 had ik het direct geloofd.
Te veel gedoe bij de betaling? iDeal is er ook, zowel voor een abo als voor een donatie. Klik op een van onderstaande buttons. Desgewenst wordt naar evenredigheid toegang tot de betaalde Substack-inhoud verleend.
Er is een gat in de betaalmuur. Na drie verwijzingen mag je een maand naar binnen, na zeven verwijzingen drie maanden, na twaalf verwijzingen een half jaar.
Uiteraard behoort een abonnement op de Telegraaf ook tot de mogelijkheden. Klik op onderstaande button.
