Het kan vreemd lopen met herinneringen
Hoe bepaalt je geheugen de prioriteiten? Er ontploft een autobom in Noord-Ierland en het eerste waar ik aan denk zijn spelende kinderen op een kermis in Warrenpoint.
Telegraaf 30 april
Het eerste waaraan ik denk zodra dat ene nieuwsbericht mij heeft bereikt: vrolijke kinderen op een kleine kermis in het Noord-Ierse kustplaatsje Warrenpoint.
Terwijl ze links en rechts worden gepasseerd door tientallen rennende, vooral door nervositeit gedreven Britse soldaten die met geladen mitrailleurs in hun verkrampte vuisten een klopjacht houden op een man een paar seconden eerder in paniek aan ons voorbij snelde, zitten die koters schaterend van plezier in de draaimolen.
Ze merken de militairen waarschijnlijk niet eens op.
Hoe bepaalt je geheugen de prioriteiten wanneer er herinneringen bij je worden opgeroepen? Ook in dit geval fascineert mij dat mateloos. Er ontplofte afgelopen zondag nota bene weer een autobom in Noord-Ierland. Het geschiedde bij een politiebureau in Dunmurry, ik laat mij erover inlichten en van het ene op het andere moment zie ik de hierboven beschreven scene voor mij waarvan ik samen met mijn vrouw en elfjarige zoontje op 12 juli 1987, oftewel op Orangemen’s Day, getuige was. Op welke manier werkt in zo’n geval je filter?
Er vonden die jaren talloze gruwelijkheden plaats in Noord-Ierland. De burgeroorlog was in volle gang, er werden voortdurend bloedige aanslagen gepleegd, waarbij uiteindelijk meer dan 3.500 doden zouden vallen (voor een van die IRA-aanslagen, een dubbele zelfs, vormde datzelfde Warrenpoint op 27 augustus 1979 het decor, waarbij liefst achttien Britse soldaten sneuvelden, op dezelfde dag dat in Sligo Lord Mountbatten door de IRA werd vermoord). En dan voltrekt zich bijna 39 jaar later in het verre verlengde van al die verschrikkelijke ellende een gebeurtenis die mij in de eerste plaats aan uitgelaten kinderen doet denken.
Is het misschien het contrast?
O nee, niet weer, dacht ik natuurlijk ook. Ditmaal was het niet de Provisional IRA, waarvan nog slechts een politieke organisatie over is, maar de New IRA die de aanslag opeiste (er werd één 66-jarige man gearresteerd). Er vielen geen doden of gewonden, maar de terreurorganisatie voegde er wel aan toe dat het de bedoeling was geweest om politieagenten te doden, en dat diezelfde politieagenten erop konden rekenen dat hun woningen het volgende doelwit zouden zijn. Noord-Ierland moet van Groot-Brittannië worden losgeweekt, vinden ze nog steeds bij de New IRA, net als tijdens The Troubles, zoals het Noord-Ierse conflict werd genoemd. En voor het eerst sinds het Goede Vrijdag-akkoord van 1998 willen ze dat desnoods afdwingen met terreur.
Waarom toch?
Zo beroerd gaat het toch niet?
Het jongetje van elf dat mijn vrouw en ik destijds in Warrenpoint wereldwijs trachtten te maken is nu een man van vijftig, die óns wereldwijs maakt. Hij heeft geen last meer van de astma-aanvallen die hem bijvoorbeeld tijdens die Ierse trip in juli 1987 overvielen, destijds vooral als gevolg van de spanningen die in hem werden losgemaakt door de wetenschap dat hij slechts vier maanden na de ramp met de Herald of Free Enterprise met een veerboot naar Ierland zou varen.
Inmiddels snapt hij de dingen.
Maar dit niet.
Soms lijkt hij op mij.Te veel gedoe bij de betaling? iDeal is er ook, zowel voor een abo als voor een donatie. Klik op een van onderstaande buttons. Desgewenst wordt naar evenredigheid toegang tot de betaalde Substack-inhoud verleend.
Er is een gat in de betaalmuur. Na drie verwijzingen mag je een maand naar binnen, na zeven verwijzingen drie maanden, na twaalf verwijzingen een half jaar.
Uiteraard behoort een abonnement op de Telegraaf ook tot de mogelijkheden. Klik op onderstaande button.
Deze Donnybrook waar je aan herinnerd werd is een verschijnsel dat getuigt dat er niets nieuw is onder de zon en dat de geschiedenis zich altijd herhaalt. Niet noodzakelijk op dezelfde plaats of in hetzelfde land, maar altijd veroorzaakt door mensen. Waren de ‘Troubles’ in Ierland een strijd voor onafhankelijkheid of was het een kwestie van Protestanten tegen Katholieken? De Eerste Wereldoorlog zou alle verdere oorlogen moeten voorkomen en hoe lang heeft dat geduurd? In de dertiger jaren vluchtten Joden naar Nederland om de Nazi’s te ontkomen en na de Holocaust besloten we dat zoiets nooit meer mocht gebeuren. De hedendaagse Jodenhaat is nagenoeg wereldwijd, iets dat we ons toen nooit hadden kunnen voorstellen. De onnozele kinderen zijn opgegroeid maar niet onschuldig meer.