Foute Jongens - 45
Rob: In het bijzondere geval van Maarten Spanjer kan men niet zomaar stellen dat hij zijn beste grap voor het laatst bewaarde. Hij maakte er duizenden, de ene nog leuker dan de andere. Het is echter een feit, mijnheer Van Amerongen, dat zijn allerlaatste er eentje van hors catégorie was. Maarten (73) wist dat hij snel zou sterven. Hij was gesloopt door blaas-en prostaatkanker en nam toen een opmerkelijk besluit: waarschijnlijk om haar op die manier zijn dankbaarheid te betuigen, vroeg hij zijn vriendin Monique Waterham ten huwelijk. Ze kenden elkaar achttien jaar. Vooral door toedoen van de wispelturige Maarten was het een stormachtige relatie geweest, maar toen het Monique - zij is purser bij de KLM - duidelijk werd dat hij spoedig hemelen zou gaan, besloot zij hem tot het einde te blijven verzorgen. Vijf dagen voor zijn dood gaven zij elkaar het jawoord in het ziekenhuis. Maarten had reeds te kennen gegeven dat hij zich op de plechtigheid verheugde. Toen de ambtenaar van de burgerlijke stand hem formeel vroeg of hij haar trouw zou blijven tot de dood hen zou scheiden, bleek waarom. “Dat durf ik in deze fase van mijn leven wel te beloven”, antwoordde hij. Ik houd van dit soort droge, zwarte humor. De grote komiek John Lanting van het Theater van de Lach beschikte er eveneens over. John en ik correspondeerden, ook toen hij ongeneeslijk ziek werd. Op het laatst was hij er zo erg aan toe, dat hij besloot zich te laten euthanaseren. Dat geschiedde op 15 augustus 2018, op zijn verzoek pas ‘s middags. “Dan kan ik straks eerst nog boodschappen doen in de supermarkt en de cassière de kans bieden om mij een prettige dag toe te wensen”, mailde hij mij die ochtend in alle vroegte, toen hij afscheid van mij nam. Hoeveel anekdotes waarin Maarten Spanjer een kleine halve eeuw de hoofdrol speelde - zijn doorbraak als acteur beleefde hij in in 1980 in Paul Verhoevens film Spetters, oftewel 46 jaar geleden! - zijn er niet over hem gedeeld? Of ze nu over zijn succesprogramma Taxi gingen (Gouden Roos van Montreux!), zijn tv-optredens als Het Miskend Talent en drs. E. Vijfje in Voetbal80 van de VARA, de talloze boeken en bundels die hij later schreef of zijn hilarische avonturen met Rijk de Gooyer, ook al zo’n schavuit, met wie hij diverse theatervoorstellingen en televisieprogramma's en boeken maakte, ze waren er in overvloed. Goedbeschouwd waren Maarten en Rijk ook onze voorgangers, mijnheer Van Amerongen. Net als wij schreven zij een dialoogrubriek voor Nieuwe Revu. Dat maakt ons schatplichtig aan Maarten. Ik hoop dat ik iets van zijn relativeringsvermogen en zelfspot heb geleerd. En van zijn weigering om de schuld van het feit dat hij, als oude witte boomer, buiten de schijnwerpers werd gehouden, bij de tijdgeest te leggen. Terwijl dat wel degelijk het geval was. Zijn humor kende geen grenzen. Kom daar tegenwoordig maar eens om. “Ik wil acteur worden”, zei Maarten Spanjer als puber tegen zijn vader. “We hebben al genoeg clowns in de familie!” gromde zijn oudeheer. Zoals hij dat vertelde… Heerlijk.
Het was de laatste keer dat ik hem sprak
Arthur: Hoogland, er blijft geen leuke Amsterdammer meer over, al zijn er mensen die zich de krampen lachen om de aangeklede nageboorte Soundos El Ahmadi. Zij zag het levenslicht op 20 december 1981 in de Czaar Peterstraat, waar ik op dat moment bivakkeerde in een goor kraakpand. Spanjer komt uit de naburige Retiefstraat maar daar houdt alle toevalligheid op. Maarten was de koning van de oneliners, pranks en practical jokes en dientengevolge het stralend middelpunt van de presentaties van Het Grote Foute Jongensboek en onze Grote Straathonden Bijbel. Hij was altijd het schoffie uit Amsterdam-Oost gebleven en leed net als ik aan het Peter Pan Syndroom, de term voor mannen die weigeren om volwassen te worden en verantwoordelijkheden uit de weg gaan. Wat een geweldige morbide eindgrap van Maarten trouwens, geheel in zijn gortdroge stijl. Eentje van het niveau van Spike Milligan, mijn favoriete Engelse komiek. Die ligt begraven op het kerkhof van de Sint-Thomaskerk in Winchelsea in East Sussex en op zijn grafsteen staat ‘Dúirt mé leat go raibh mé breoite’. Dat is Iers-Gaelisch voor: ‘Ik heb je toch gezegd dat ik ziek was.’ Het bisdom vond de geplande Engelse tekst (‘I told you I was ill’) ongepast op een grafsteen en daarom werd het dus deze abracadabra. Die prostaat is wel een dingetje bij Ons Soort Mannen, Hoogland. Je weet dat je dat orgaan twee keer in de week moet laten doorblazen (bijvoorbeeld in salon Happy Ending aan de Achterdam in jouw Kaasstad) omdat die anders verkroepoekt. Dat vertelde Willem Oltmans mij altijd, toen hij mijn buurman was aan de Westerkade in het vermaledijde perfide Mokum. Dank voor de tip, ome Willem, riep ik dan, maar laat het doorblazen maar zitten, hier in het trappenportaal, anders gaan de buren er wat van denken. Ons Maarten kon zoals je weet heel goed stemmen nabootsen. Die van Oltmans - een makkie - maar ook die van Rinus Michels en die van Martin Šimek (jouw Prins Bernhard-imitatie mag er trouwens ook zijn, amigo). Šimek ken ik al een eeuwigheid want we werkten allebei voor De Groene Amsterdammer en bij de RVU. De Tsjech tekende onder het pseudoniem AnoNe cartoons. Hij stommelde dan ruim na de deadline het hok binnen van hoofdredacteur Martin van Amerongen, die in zijn hok steevast met een kruik zeer oude jenever en een sigaar in zijn mond naar Bach zat te luisteren. Martin moest dan stante pede de tekst bij de cartoon bedenken. Recentelijk nog werd ik op een onzalig tijdstip - ik ga met de kippen op stok in mijn natuurreservaat - gebeld door Martin, die een heel verhaal over vrouwen afstak, en over mijn vermeende geilheid, en of ik niet eens op zijn domein in Zuid-Italië wilde langskomen. Hij had nog een leuke anekdote over Sylvana Simons die perfect zou passen in mijn Zwartboek over Syllie, dat verschijnt zodra haar langverwachte autobiografie uitkomt. Ik was te beleefd om op te hangen, dat doe je niet bij Bekende Nederlanders. Bleek het Maarten Spanjer te zijn, die met mijn chef Nick Muller van HP/De Tijd aan het zuipen was in café Hoppe. Dat was de laatste keer dat ik hem sprak.
Foute Jongens - 43
In de kaasstad is het heel wat beter toeven dan in het hoofdgehucht
Rob: Het AZ-Hapoel-gedoe een beetje gevolgd, mijnheer Van Amerongen? Het is alweer voorbij en ik moet toegeven dat ik om die reden best lang met de gedachte heb gespeeld om mijn journalistieke beschouwingen over deze maatschappelijke oprisping - zoals u weet is het leven voor een newspaperman een aaneenschakeling van maatschappelijke oprispingen - te beperken tot de verzuchting dat we onevenredig vaak aan de ketting liggen van hotemetoten die hun taak soms wel héél ruim interpreteren. Punt. Maar het werd toch een komma. Het bleef mij namelijk bezighouden en dat kwam vooral door het optreden van de huidige burgemeester van Amsterdam. Uiteindelijk lukte het haar om haar collega van Alkmaar - ik heb het respectievelijk over de dames Femke Halsema en Anja Schouten - ertoe te bewegen geen uitsupporters tot de wedstrijd AZ - Hapoel Beër Sheva toe te laten. De Amsterdamse burgermoeder wilde niet nóg zo’n horrornacht zoals die van de beruchte Jodenjacht rondom Ajax-Maccabi. Die was een gevolg van háár falen, al kwam ze er uiteraard mee weg (ze komt overal mee weg met deze ja-en-amen-gemeenteraad vol Halsema-groupies). Een herhaling was uit den boze en daarom deed ze zelfs meerdere keren een dringend beroep op Anja Schouten. Naar Halsema’s inschatting zouden de Israëlische supporters immers niet in Alkmaar, maar in Amsterdam gaan overnachten. Nou ja zeg! Ich bin ein Alkmaarder, Herr Von Amerongen. Neem van mij aan dat het tegenwoordig in de kaasstad heel wat beter toeven is dan in ons hoofdgehucht, waar het inmiddels zeven dagen per week stinkt. In Alkmaar stinkt het alleen op de zomerse vrijdagen, wanneer de kaasmarkt op het programma staat. De verblijfkosten zijn er de helft goedkoper en je wordt er voor een jodenfooi rondgereden door taxichauffeurs, van wie je ook om andere redenen minder te vrezen hebt. En dat zouden die Hapoel-supporters niet hebben geweten? Waar bemoeide dat mens zich bovendien mee! Liggen het Fnidsen, het Luttik Oudorp en de Achterdam soms in 020? De meest noordelijke gemeentelijke grenzen bevinden zich ter hoogte van de polderwatergangen tussen de Volgermeerpolder en de buurgemeenten Waterland en Landsmeer. Daarboven is geen grassprietje Amsterdams. Dat mevrouw Schouten de wens van haar Amsterdamse collega uiteindelijk toch honoreerde ervoeren diverse Alkmaarse gemeenteraadsleden daarom als een harde nederlaag. Dat geen enkel Amsterdams gemeenteraadslid zich geroepen voelde om mevrouw Halsema dienaangaande te kapittelen zegt natuurlijk óók iets. Ze ging gewoon buiten haar boekje. Weet u wat, collega, ik gooi er eens een voetbalstatistiekje tegenaan. De laatste tien duels tussen AZ en Ajax - op het moment van schrijven was Ajax-AZ van 31/10, resultaat 1-0 voor Ajax, nog niet gespeeld, RH - eindigden respectievelijk in zeven Alkmaarse overwinningen en drie remises (2-1, 0-0, 2-1, 2-0, 2-1, 2-0, 2-2, 2-1, 6-0, 1-1). In sportkringen is dat voor de tegenpartij vaak een reden om enige bescheidenheid in acht te nemen. Helaas verkeert uw favoriete hoogedelgestrenge vrouwe - pluspuntje: ze begint steeds meer op Liz Taylor te lijken - vooral in progressieve bestuurlijke kringen, waar men zich boven alles en iedereen verheven voelt. Zo, ik ga nu weer eens de vier Stolpersteinen bekijken in het trottoir voor mijn ouderlijke huis. In Alkmaar laat men die gedenkstenen gewoon liggen.
Ik mocht graag een drankje doen in het schimmige gedeelte van Tel Aviv
Arthur: Shalom, gabber. Ik had nog nooit van dat hele Hapoel Beër Sjeva gehoord! Het woestijnclubje blijkt warempel op de vierde plek te staan in de zionistische Mickey Mouse-competitie. Toen ik correspondent was in Jeruzalem, ging ik in de winter wel eens naar Eilat om een weekeinde chillen in de weldadige warmte. Dan stopte de bus tijdens de lange rit in Beër Sjeva, een waar hellegat. De oude Ben Goerion, vernoemd naar de luchthaven, wilde de Negev-woestijn laten bloeien als een roos en zijn echte droom was Arad (40 kilometer verderop), waar warempel een universiteit is en daar wil een fatsoenlijk jong mens niet studeren, in die negorij. Ik denk dan meteen: hoe kan zo’n aggenebbisj club zo succesvol zijn, zonder geld van de maffia? Dat doet mij denken aan het verhaal van John de Wolf. Ik mocht graag een drankje doen in het schimmige gedeelte van Tel Aviv, waar gore kroegen zaten vol temeijers en andere paradijsvogels. Zie ik daar ineens mijn held staan, tussen twee dames van kennelijke zeden. Het Beest van Schiedem was gezellig mollig en hield een paar shotjes in zijn knuisten. Ik liet mijn tattoo zien van hem zien, op mijn rug (het logo van Helmond Sport had ik net weg laten laseren). Hij bleek voor Hapoel Ashkelon te gaan spelen, een obscure provincieclub niet ver van de Gaza-strook, die in leven werd gehouden met - laat ik mij keurig uitdrukken - Russisch sponsorgeld. Ik openbaarde mij als correspondent en zei dat ik hem wilde volgen. Dat zou een leuk verhaal kunnen worden voor Voetbal International, waar jodenvriend Johan Derksen de scepter zwaaide. “Wat ga je met die foto doen”, brulde John. “Die bewaar ik nog even, goede man, want je weet maar nooit” Enfin, Hoogland, John debuteerde een paar dagen later, maakte prompt een eigen goal, werd gewisseld en dat was het dan. Omdat hij naar eigen zeggen straatarm was, logeerde John bij twee Joodse Feyenoord-supporters uit de Achterhoek, onder een Feyenoord-deken. John zou niet meer spelen en begon een rechtszaak tegen Hapoel. Die heb ik gevolgd en ik hield meteen al mijn hart vast, want de kans dat hij de zaak tegen een A-team van Israelische advocaten, betaald door de Russen, zou winnen, was niet bijzonder groot. John vertelde tegen de rechter dat hij zijn vrouw en bloedjes van kinderen in Helmond had achtergelaten en geen cent te makken had. Een Nederlandse Israëli naast mij in de rechtbank - hij zat toevallig in de bling bling - vertelde mij fijntjes dat de diamantjes in de oren van John best wel wat waard waren. Ik werd toen net gevolgd door Gilles Frenken, een programmamaker van Radio 1. Die heeft alles opgenomen, mocht je mij niet geloven. John werkte met zichtbare en vooral hoorbare tegenzin mee en was natuurlijk bang dat ik die compromitterende foto’s van hem met de twee juffrouwen en de shotjes aan Voetbal International zou geven, maar uiteindelijk wilde Johan Derksen het verhaal niet omdat het teveel over Joden ging. “Heb je niks over Maccabi Gaza of FC Hamas, die Arabieren kunnen toch ook prima voetballen? vroeg de vogelverschrikker. John verliet met stille trom het beloofde land, en volgens mij ging hij daarna in de onderbroeken of opende hij een Italiaans restaurant in Schiedam. Ik neem aan dat jij nog nooit gehoord had van Hapoel Ashkelon, noch van Hapoel Beër Sjeva (Hapoel is overigens Hebreeuws voor De Arbeider). De club staat hoe dan ook mooi op de kaart sinds burgemeester Halsema van Alkmaar een jodenverbod afriep voor het AFAS stadion (jij noemt het nog steeds De Hout). Ik ben benieuwd wanneer ze een neuzenverbod bij Ajax gaat uitvaardigen.
Te veel gedoe bij de betaling? iDeal is er ook, zowel voor een abo als voor een donatie. Klik op een van onderstaande buttons. Desgewenst wordt naar evenredigheid toegang tot de betaalde Substack-inhoud verleend.
Er is een gat in de betaalmuur. Na drie verwijzingen mag je een maand naar binnen, na zeven verwijzingen drie maanden, na twaalf verwijzingen een half jaar.
Uiteraard behoort een abonnement op Nieuwe Revu ook tot de mogelijkheden. Klik op onderstaande button.
