Foute Jongens - 39
Rob: Sta ik aan het aanrecht - taalles: ‘de’ aanrecht is ook toegestaan - mijn vermaarde mangosalade te bereiden, mijnheer Van Amerongen, laat Spotify zomaar Het werd zomer van Rob de Nijs horen. Mijn hakmes plantte zich meteen in mijn linkerwijsvinger. No worries, de pleister - taalles: ‘het’ pleister is ook toegestaan - is er alweer af. En om het redactiesecretariaat van Nieuwe Revu te ontlasten (duizenden lezers zullen het gerecht willen uitproberen), geef ik toch eerst maar even het recept voor 4 personen van deze salade door: 1 mango, 1 komkommer, 1 paprika, 3 bosuitjes en voor de dressing 3 eetlepels honing, 1 uitgeperste limoen en 3 eetlepels gehakte munt. Men zal de vingers erbij aflikken! Waarschuwing, nu volgt een bruggetje: deed de 28-jarige juffrouw die in Het werd zomer de ik-figuur verleidde dat eveneens, toen zij hem op het strand ontwaarde? Madam was nogal hitsig en ik wijs er graag op dat haar prooi volgens de tekst van Joost Nuisl (het lied is een vertaling van Und es war Sommer van Peter Maffay) slechts 16 jaar oud was: “Ik was 16 en jij was 28, en van de liefde wist ik nog niet veel”, even verderop gevolgd door: “Als een jongen pakte ik je hand / Maar als een man zag ik de zon weer opgaan.” Nu vraag ik u, collega! In 1977, toen het lied uitkwam, waren dergelijke lyrics nog geen probleem. Inmiddels zijn we bijna een halve eeuw verder en verbaast het mij enigszins dat het lied geen vragen en bedenkingen oproept. Ik weet dat er al eerder debatten over werden gevoerd (maak er een 28-jarige vent en een 16-jarig meisje van en het is grensoverschrijdend, dat werk). Die verschraalden telkens als een lauwe pint Engels bier, maar wat ze ook beweren: woke is nog niet dood. Daarom is er ook nog steeds discussie over Lolita van Nabokov, het jarenvijftigmeesterwerk van Vladimir Nabokov waarin hoofdpersoon Humbert Humbert, een erudiete literatuurwetenschapper, een ziekelijke obsessie ontwikkelt voor een 12-jarig meisje. Hoe dan ook hoorde Rob de Nijs bij mijn leven: toen ik een puber was had hij met Voor Sonja doe ik alles al zijn eerste solohit. Ik weet nog dat hij - dat was nog ver vóór 1977 - in mijn geboorteplaats Alkmaar gevestigd was. Hij woonde enige tijd in een onbewoonbaar verklaarde woning en de vrouw met wie hij dat huisje deelde was zeker niet 12 jaar ouder. Gelukkig is het daarna goed met hem gekomen. Op een gegeven moment genoten zijn liedjes zelfs ook - net als later die van André Hazes - grote populariteit binnen de studentenwereld. Herinnert u zich zijn Ritme van de regen uit 1963 nog (zijn tweede solohit)? Ik vestig graag uw aandacht op de variant die een reuniërend en dus reeds afgestudeerd vrouwelijk dispuut - artsen, advocaten, ingenieurs, noem maar op - dik 30 jaar later in mijn nabijheid in de bovenzaal van het hoofdstedelijke eetcafé Karel V in de Pijp liet horen: “Zachtjes tikt ‘t sperma tegen het maandverband, ritme van de eenzaamheid.” Een buitengewoon deftig gezelschap, mijnheer Van Amerongen! En dat werd óók gewoon geaccepteerd!
Ik was elf en zij was eenenveertig
Arthur: Robbie, je maakt met dit thema een gevoelige snaar! Ken je die briljante persiflage van Koot en Bie op Het werd Zomer? Staat op Hengstenbal, de derde langspeelplaat van het Simplistisch Verbond. Waar De Nijs terugkijkt op een opwindende zomerliefde, zingen Kees en Wim over de lichamelijke en geestelijke aftakeling van de ouder wordende man: minder haar, minder libido, kwaaltjes, kunstknieën, donorlever en verder onvermijdelijk verval. Dat leed zal jou niks zeggen (met je bijnaam De Onsterfelijke Vrouwenmagneet van Egmond-Binnen) maar iedere keer als ik naar Mannen worden ouder luister, biggelen de tranen over mijn wangen. Het is nog net niet het nummer dat op mijn begrafenis gedraaid zal worden want dat is Waarheen, Waarvoor van Bob & Annie de Rooy, gevolgd door die smartlap van Jantje Hoes van het Atjehplein op Katendrecht: “Dat is 't einde, dat doet de deur dicht. Daar zijn geen woorden voor, ja, dat is tralalalalalala. Ja, dat is tralalalala!” Koot en Bie (op de muziek van dat onvergetelijke nummer van Rob de Nijs): “Ik was elf en ging een dagje naar het bos / Zoals je weet daar lopen dikwijls vrouwtjes los / Toen kwam er eentje met een windhond langs gehold / Ze had wat korte beentjes, maar toch fijn gerollebold / Ik was elf en zij was eenenveertig / En van de mieren heb ik geen mallemoer gevoeld / En al die tijd haar hazewind maar blaffen / Ik kreeg het kouder. “ Op Hengstenbal staat ook Oom Gijs, een nummer dat nu meteen verboden zou worden op de radio, al dan niet door interventie van Sidney Smeets, voormalig, zeer kortstondig lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van Nederland. Ik moet nu op mijn woorden passen want er lopen diverse rechtszaken tegen mij, aangespannen door de Heerlense strafpleiter. Hij beschuldigt mij onder andere van laster en smaad omdat ik hem in mijn twietjes steevast meesteres Cindy noem, en daar komt nog bij dat ik altijd in twijfel trok of hij wel een waarachtig aanhanger van de Griekse Beginselen was. Als ik naar foto’s van de epicurische Limburger van 16 jaar geleden kijk, zie ik een blozende bollige heteroseksueel, zo’n schoonzoon waar een propere huisvrouw in de Oostelijke Mijnstreek gelukkig van wordt. Hij werd toen stagiaire bij mr. Gerard Spong, en die zei: als je het wil maken in onze branche, kan je je beter profileren als aanhanger van de Griekse Beginselen. Gerard vertelde mij dit tijdens een wandeling door de bosschages (in de volksmond Het Frikandellenbos geheten) van de Nieuwe Meer, een berucht natuurgebied in 020. Cindy is door dat dwingende advies van zijn baas wat doorgeslagen in het regenboog- en letterbakgebeuren. Enfin. Op Hengstenbal staat dus ook de zojuist genoemde smartlap Oom Gijs. “In het vieze huisje van Oom Gijs / Was nog geen water, licht of gas / Het rook er naar sperma en anijs / Wat achteraf begrijpelijk was / Wij jongens stonden om Gijs heen / Dan zat hij aan je derde been / En daarna rukte hij zich af / Spoot al zijn zaad in een karaf / En wij naar huis toe op een draf”. Ik durf het bijna niet te vragen, Hoogland, maar was er in jouw jeugd ook zo’n oom Gijs? Bij mij waren er meerdere, want ik was natuurlijk aanstootgevend bloedmooi. Het was een harde (pun not intended) leerschool, maar nu snap je wellicht waar mijn vileine nichtenhumor vandaan komt. Het was het enige juiste antwoord op het verdriet dat ik al mijn hele leven bij me draag.
Foute Jongens - 37
Het wantrouwen dat zij ondervond van de wie-zijn-die-mensen
Rob: Wat ik mij afvraag, mijnheer Van Amerongen: is er voor de VPRO-angehauchten onder ons nog leven na Zomergasten? Vermoedelijk was het opzet van Janine Abbring c.s. om de uitvaart - het was de allerlaatste aflevering - door een gerenommeerde psychiater in de persoon van Jim van Os te laten verzorgen. Dat was een premedicatief idee, zou je kunnen zeggen. Want reken maar dat het met behulp van recordhoeveelheden lorazepam afkicken is geblazen voor het handjevol fans dat zich 38 jaar lang elke zomerse zondagavond boven alles en iedereen verheven kon voelen. De voorlaatste gast was Sigrid Kaag. Ik sluit niet uit dat die wetenschap de makers, indien zij er nog over twijfelden, definitief tot het besluit bracht om met Van Os te eindigen. Van deze zielenknijper was immers al bekend dat hij gefascineerd is door ‘de verbijstering van iemand die zijn of haar eigen realiteit probeert over te brengen, maar stuit op ongeloof van de buitenwereld’. Is dat niet waar mevrouw Al-Kak door werd geplaagd toen zij nog premier wilde worden? Haar eigendunk in ogenschouw nemend, schat ik in dat zij stomverbaasd was over het wantrouwen dat zij ondervond van de wie-zijn-die-mensen, zoals ik de derde stand dankzij haar roemruchte opmerking in de hagiografische documentaire Sigrid Kaag: van Beiroet tot Binnenhof pleeg te noemen. Ongetwijfeld zal er binnen de Amsterdamse grachtengordel en andere D66-reservaten waar men hoogmoedig op het domme gepeupel neerkijkt, een petitie worden verspreid waarin om handhaving van Zomergasten wordt gesmeekt. Maar het is echt fini. Alleen de wetenschap dat ikzelf nooit als gast ben uitgenodigd doet mij dat soms betreuren, al geef ik toe dat het AI-programma Gemini van Google daar mede schuldig aan is: zich baserend op een mysterieuze bron, wees het mij op die mogelijkheid. Toen het nog maar net gelanceerd was vroeg ik Gemini voor de gein om een portret van columnist Rob Hoogland. Te midden van tal van andere onwaarheden meldde het dat ik Zomergast was geweest. Ik checkte het toch even. Was ik dan toch aan Alzheimer of Korzakov ten prooi gevallen? Niet dus. Huiliehuilie, dat begrijpt u. Ik heb de gastenlijsten van die 38 jaar eens doorgenomen, collega. Welk een bont gezelschap! Wat mij vooral opviel was dat verreweg de hoogste kijkcijfers werden gehaald wanneer men een gast had uitgenodigd die vooral buiten de VPRO-bubbel populariteit genoot: Youp van ‘t Hek (2001) 1,3 miljoen kijkers, Mies Bouwman (2002) 1,1 miljoen, Paul de Leeuw (2003) 1 miljoen. Maar kijkcijfers interesseerden de makers van Zomergasten niet. Dat kon mij eerlijk gezegd wel bekoren, ofschoon ik het msm-gejuich over de getuigenissen van de Palestijns-Nederlandse fotograaf en journalist Sakir Khader in 2024 enigszins overdreven vond. Aantal lineaire kijkers: 122.000. De televisiespots van goededoelenorganisatie Wilde Ganzen waren populairder. En dat terwijl een week eerder met 150.000 kijkers al een laagterecord was geboekt door schrijfster Sana Valiulina, wie kent haar niet. Dat de interviewers respectievelijk Joris Luyendijk en Jelle Brandt Corstius waren verdient uiteraard vermelding. Allebei zevenvinkers, mijnheer Van Amerongen! De wereld was toen dus al in de war!
De VPRO had er beter een VHS’je van kunnen maken
Arthur: Wat een schitterend en hilarisch kijkcijferdieptepunt, Hoogland, op prime time bij de NPO. 122.000 bankbintjes die wortel hebben geschoten in de zompige Heugaflex-tegels voor de treurbuis. Schijndoden die niet eens meer kunnen zappen omdat de knoppen van hun afstandsbediening zijn dichtgekoekt door zweet, nagelafval, huidschilfers en ingedikte filterkoffieresten (Hema regular en Barissimo rood van de Aldi, goor bocht dat zelfs niet meer is op te pimpen met een schepje Buisman). Mijn hemelende boezemvriend (hellend is toepasselijker maar staat zo raar) Conny Mus zou hebben verzucht: “De VPRO had er beter een VHS’je van kunnen maken en bij die paar kijkertjes thuis bezorgd want dat is een stuk goedkoper dan live uitzenden.” Heb je ooit De Hoerenman gezien, die geweldige persiflage van Zomergasten door Jiskefet? Kees Prins doet subliem Peter van Ingen na - een van de allergrootste flapdrollen ooit uitgekakt door de staatstelevisie - met diens zorgvuldig ingestudeerde gebaartjes en maniertjes, en zijn geveinsde belangstelling. Staat op Youtube, met een hilarische Michiel Romeyn die een gemene soa heeft opgelopen in Thailand en nu restitutie wil zien. De Hoerenman (Herman Koch) moet bemiddelen. Luyendijk, de man van 122.000, zei eens dat er nergens in de hele wereld zo'n uniek interviewprogramma bestaat als Zomergasten, waarin mensen drie uur aan het woord komen. Zou Joortje weleens gehoord hebben van Joe Rogan? Rogan’s interview met acteur en stand-upcomedian Duncan Trussell duurde vijf uur en negentien minuten. De podcast van Lex Fridman op YouTube heeft meer dan een miljoen abonnees en 920 miljoen totale videoweergaven. Fridman deed interviews van ruim drie uur met Ivanka Trump, Kevin Spacey en Tucker Carlson en zijn interview met Elon Musk duurde acht en een half uur. Ik - nog nooit uitgenodigd door de VPRO - heb voor HP/De Tijd trouwens eens mijn eigen Zomergasten-fragmenten samengesteld. Als de berg niet tot Mohammed wil komen, dan moet Mohammed naar den berg gaan. Hier mijn lijstje: hoogtepunten van Hadimassa, met natuurlijk de onvergetelijke poepchinees, een fragment uit De Ondergang van de Onan, Barend Servet op bezoek bij koningin Juliana die spruitjes schoonmaakt, Rob Muntz als Hitler in Wenen (ook VPRO), Kerstmis met Tiny en Lau, Willems Kantine, de aflevering van Radio Bergeijk over pesten, Ajax tegen Feyenoord in 1983 (8-2, ik stond daar te huilen in de stromende regen) en muziek van Herman Brood, Frank Zappa, Dr. John, Fela Kuti, de Wu-Tang Clan en de Soul Train, gepresenteerd door de legendarische Don Cornelius. Mijn hoofdfilm was de Nederlandse cultklassieker Pruimenbloesem, een film die veel indruk op mij heeft gemaakt, samen met Deep Throat en Debbie Does Dallas. Over neuken gesproken: ken je die anekdote van Con en Jeroen Pauw die op de Sinksenfoor in Antwerpen in het reuzenrad zaten met twee dames van bedenkelijke zeden, en dat er, mede onder invloed van alcohol, ontuchtige handelingen plaatsvonden in hun kuipje en het reuzenrad werd stopgezet? Toen de veldwachters waren gearriveerd, begon het reuzenrad weer te draaien en kregen Mus en Pauw eenmaal beneden een flinke oorwassing van de sjampetters. Pauw heeft mij dit laatst bevestigd in El Palo, een vissersdorp dat tegen Malaga aanschurkt. Hij is daar de buurman van mijn goede vriend Ivo Teulings, bekend van Costa del Coke. Pauw zou trouwens de gedroomde presentator zijn van Zomergasten, ware het niet dat het programma kassieweile is. Opgeruimd staat netjes!
Te veel gedoe bij de betaling? iDeal is er ook, zowel voor een abo als voor een donatie. Klik op een van onderstaande buttons. Desgewenst wordt naar evenredigheid toegang tot de betaalde Substack-inhoud verleend.
Er is een gat in de betaalmuur. Na drie verwijzingen mag je een maand naar binnen, na zeven verwijzingen drie maanden, na twaalf verwijzingen een half jaar.
Uiteraard behoort een abonnement op Nieuwe Revu ook tot de mogelijkheden. Klik op onderstaande button.
